بازی

 http://edu.tebyan.net/games/041.htm

حرفه

بنام خدا

درس حرفه دوم راهنمایی

فناوری : رابطهِ علم و فناوری : در دنیا ، مراكز بزرگی برای انجام تحقیق های صنعتی، ‌كشاورزی، پزشكی و … وجود دارد. برخی از كارخانه ها نیز دارای بخش تحقیقات هستند. نتایج تحقیق های علمی و صنعتی، اغلب به پیدایش یك روش علمی یا تولید یك محصول جدید صنعتی، منجر می گردد. همچنین با بررسی و مطالعه تحقیق ها می توان وسیله ی تازه مورد نیاز،روش جدید برای كشت و تكثیر گیاهان، تولید دارو و یا وسیله ای پزشكی برای درمان یا پیش گیری از بیماری ها اختراع و یا تكمیل نمود. بدین ترتیب علم موجب پیشرفت فناوری می شود و این خود باعث آسان تر شدن كارها و افزایش سرعت در انجام آن می گردد. تولید محصول های فناوری به منابع نیاز دارد: برای تولید محصول های فناوری از منابع مختلفی استفاده می شود به گونه ای كه بدون استفاده از منابع، تولید یك محصول ممكن نیست. برای تولید یك محصول فناوری باید مواد را تغییر داد. مواد خامی كه در طبیعت وجود دارند اغلب نیاز به تغییراتی دارند تا بتوان از آن ها در تولید محصول های فناوری استفاده كرد. برای مثال چوب كه یكی از آماده ترین مواد برای تولید وسایل چوبی است. لیكن قبل از استفاده در تولید ، نیازمند تغییراتی است. از جمله خشك كردن، فرم دادن، وصل كردن، رنگ كردن ، تزئین و... تمامی این تغییرها از زمانی آغاز می شود كه شخص با طرح و نقشه ی ذهنی خود، تصمیم می گیرد، محصولی را بسازد.

سیستم :

سیستم مجموعه منظمی از اجزای به هم وابسته است كه برای هدفی مشترك باهم كار می كنند. هم چنین نحوه كار سیستم ها با یك دیگر متفاوت است و اگر ... یكی از اجزای سیستم به خوبی كار نكند، در كار كل سیستم مشكل ایجاد می شود.

قسمت های اصلی یك سیستم:

برخی از سیستم ها از سه قسمت اصلی شامل: ورودی، پردازش و خروجی تشكیل شده است. الف – ورودی : به مجموعه ای از مواد خام، ابزار، وسایل ، نیروی انسانی و .... گفته می شود كه برای تولید یك محصول وارد سیستم می شود. ب – پردازش :‌به كلیه كارهایی كه برای تبدیل ورودی به یك محصول انجام می گیرد پردازش گویند. (مانند: طراحی ،‌تغییر مواد،‌ساخت و ...) ج – خروجی :‌آن چه به عنوان محصول نهایی از سیستم بدست می آید خروجی نام دارد. مانند: خودرو، قند و نان كه به ترتیب در كارخانه خودرو سازی، قندسازی، نانوایی و ... تولید می شوند. آیا رایانه یك سیستم است؟ رایانه نیز یك سیستم است و از اجزای مختلفی تشكیل شده است. سیستم رایانه پیچیده تر از سایر سیستم ها است. اجزای سیستم رایانه عبارتند از : ورودی، پردازش و خروجی كه هر یك بخشی از وظیفه ی سیستم را انجام می دهد. الف - ورودی : اطلاعاتی است كه وارد رایانه شده و توسط صفحه كلید اجرا می شود. ب – پردازش: در قسمت پردازش، تمامی اطلاعات وارد شده به سیستم، بوسیله ی دستگاه ها و برنامه هایی كه از پیش توسط انسان به سیستم داده شده است، مورد تغییر و تحول قرار می گیرد. این عمل پردازش می گویند. ج – خروجی سیستم: مجموعه اطلاعاتی است كه بر روی صفحه نمایش داده می شود یا توسط دستگاه چاپگر چاپ می شود.

سؤالات واحد 1 – فناوری سیستم : 1 – به نظر شما ، پل كدامیك از نیازهای انسان را برطرف می كند؟

عبور و مرور انسان ها، و هر آن چه مربوط به او است . از جمله ماشین آلات صنعتی و كشاورزی و ادوات نظامی ، دام و …

2 – به نظر شما چه رابطه ای بین نیاز و تولید یك محصول صنعتی یا كشاورزی وجود دارد؟

نیاز عاملی برای اختراع و ساخت یك وسیله صنعتی است. در كشاورزی نوع نیاز تعیین كننده نوع كشت محصول كشاورزی است. مانند یك روش جدید برای كشت و تكثیر گیاهان.

3 – به تصاویر ص 4 كتاب درسی نگاه كنید: چه عواملی باعث شد ماشین ریسندگی جای گزین دوك دستی شود؟

پیشرفت علم، افزایش جمعیت، كشف مواد جدید، لزوم افزایش سرعت و باعث این تغییرشد.

4- انسان برای تولید گرما یا سرما، كدامین محصول های فناوری را ساخته است؟

برای تولید گرما : شوفاژ ، بخاری ، كرسی ، بخاری برقی و … برای تولید سرما : كولر، یخچال، پنكه ، بادبزن و ….

5 – یك كارخانه تولید كفش را در نظر بگیرید؛ چه چیزهایی وارد كارخانه می شود؟

مواد اولیه به موادی گفته می شود كه هیچ گونه تغییراساسی روی آن انجام نگرفته و به آن مواد خام هم گفته می گویند،مانند: چرم ، پلاستیك ، لاستیك و …

6 – به نظر شما آیا درخت یك سیستم است؟

بله، زیرا تمام اعضای یك درخت بطور هماهنگ با هم كار می كنند. نیز دارای سه قسمت اصلی هر سیستم است. الف - ورودی : شامل، آب و مواد معدنی ب - پردازش : شامل، تبدیل مواد اولیه ی ورودی به شیوه ی گیاهی ج- خروجی : شامل،عمل رشد، تولید ، محصول و اكسیژن

7 – صفحه كلید چه قسمتی از سیستم رایانه است؟

ورودی است

8 – پردازش دو رایانه چگونه انجام می گیرد؟

در قسمت پردازش ، كلیدی اطلاعات وارد شده به سیستم ، توسط دستگاه ها و برنامه هایی كه از قبل توسط انسان به سیستم داده شده است، مورد تغییر و تحول قرار می گیرد.

واحد 3 – بهداشت

آب از منابع اصلی محیط زیست و یكی از مهم ترین نیازهای انسان است. بسیاری از فعالیت های كشاورزی، صنعتی ، شهری، خانگی ، حمل و نقل به آب وابسته است. آب شیرین كه مورد نیاز انسان ها و سایر موجودهای زنده است، به مقدار معینی در طبیعت تولید می شود. افزایش جمعیت، توسعه ی شهر نشینی ، پیشرفت صنعت و استفاده بیش از اندازه از منابع موجب خالی شدن ذخایر آب و آلودگی آن شده است. همان گونه كه آب مایه حیات است، آب آلوده نیز دشمن انسان است. فاضلاب های خانگی، شهری و كشاورزی كه دارای انواع میكروب ، انگل، سم و موادشیمیایی هستند، به آب های جاری و زیرزمینی نفوذ می كنند و موجب بیماری و مرگ انسان و سایر جان داران خشكی و آبزی می شوند. دانستن این نكته ضروری است كه ، یك متر مكعب آب آلوده می تواند چهارصد متر مكعب آب پاك و سالم را آلوده كند.

ویژگی های آب آشامیدنی :

آب آشامیدنی باید پاك و سالم ،صاف و زلال، بدون رنگ، بو و مزه باشد. آب تصفیه شده مناسب ترین آب برای آشامیدن است كه از طریق لوله كشی مورد استفاده قرار می گیرد.

روش های سالم سازی آب :

برای این كار از روش های مختلفی استفاده می شود. مانند :‌جوشاندن آب و استفاده از صافی شنی

زندگی سالم :

بسیاری از بیماری هایی كه انسان به آن دچار می شود، در اثر عادت و رفتارهای ناسالم است . برخی از رفتارهای ناسالم در گروه رفتارهای كم خطر قرار دارند. این رفتارها بیشتر به سلامت خود شخص صدمه می زنند و اغلب قابل كنترل هستند. مثل: ورزش نكردن ، خوردن شیرینی ، تنقلات زیاد و … بعضی از رفتارهای ناسالم در گروه رفتارهای پرخطر است و این رفتارها می توانند زیان های جبران ناپذیری برای افراد جامعه ایجاد كنند. نوجوانان كه در آستانه، استقلال قرار دارند سعی می كنند كه خود تصمیم بگیرند و روش زندگی خود را انتخاب كنند. اما این مسئله نیز مهم است كه قادر باشند خود را كنترل كرده و از تصمیم های نادرست و مرگ بار پرهیز كنند. بررسی پیامدهای مثبت و منفی تصمیم ها، به افراد كمك می كند تا عاقلانه تر رفتار كنند.

دارو و سلامتی :

هر ماده ای كه وارد بدن و موجب تغییراتی در جسم، فكر ، احساس و بطور كلی باعث تغییراتی در وضعیت جسمی و روانی شود، دارو نام دارد. اغلب داروها به منظور پیشگیری، كنترل و درمان بیماری ها كمك می كنند. داروها ممكن است منشأ گیاهی، حیوانی یا معدنی داشته باشند. امروزه بسیاری از داروها به روش شیمیایی تهیه می شوند. بسیاری از بیماران نیاز حیاتی به دارو دارند. اما تعدادی از آنان بدون دارو نیز درمان می شوند. مصرف استفاده ی بیش از حد دارو و بدون تجویز پزشك خطرناك است . گاهی مصرف بیش از حد داروها موجب وابستگی انسان به آن ماده دارویی می شود و در صورت دسترسی نداشتن به آن دارو، شخص دچار ناراحتی های جسمانی و روانی می گردد. برخی از داروهایی كه استفاده ی بی رویه آن ها ایجاد وابستگی می كند، عبارتند از : 1- داروهای كاهنده : مصرف این نوع داروها، میزان فعالیت بدن را كاهش داده و باعث می شوند كه اعضای بدن وظایف خود را به خوبی انجام ندهند. داروهای آرام بخش و مسكن جزء داروهای كاهنده اند. مصرف داروهای كاهنده قوی بسیار خطرناك است. 2– داروهای محرك: این داروها میزان فعالیت بدن را زیاد و در كار طبیعی اعضاء اختلال ایجاد می كنند. كافئین نوعی داروی محرك است كه به مقدار كم در نوشابه های غیرالكلی، قهوه ، چای و كاكائو وجود دارد و بعضی افراد با خوردن آن ها دچار بی خوابی می شوند. برخی از داروهای محرك ، اثر قویتری دارند و موجب افزایش ضربان قلب، فشار خون و تنفس می شوند. مصرف این داروها خطرناك است و منجر به وابستگی و مرگ می شوند. تجویز داروهای محرك در پزشكی بسیار محدود است.

داروهای مجاز و غیرمجاز:

تمام داروها ، تا حدی برای بدن ضرر دارند اما بعضی از آن ها ، فوایدی دارند كه بیمار در زمان مریضی ناچار به استفاده از آن ها هستند. در واقع فایده ی آن ها بیشتر از زیان آن هاست. این گونه داروها مجاز نام دارند. (مانند آنتی بیوتیك ها) بعضی از داروها را به نام داروی غیرمجاز می نامند این داروها برای مصرف كنند، اطرافیان و بطور كلی جامعه بسیار خطرناك هستند. قانون نیز استفاده از این داروها را ممنوع اعلام كرده است . مشروبات الكلی و دخانیات از این گروه است .

پرسش واحد 3 – بهداشت 1 – آب مورد نیاز انسان و سایر جانداران ، چگونه تأمین می شود؟

به دو طریق :‌آب های سطحی و آب زیر زمینی كه به صورت جاری و ساكن است.

2– نقش انسان در كاهش و افزایش آلودگی آب ها چیست؟

نقش انسان در كاهش آلودگی‌: نریختن زباله در آب ، كنترل فاضلاب ، جوشاندن آب، استفاده از ظروف تمیز و مطلوب، استفاده از مواد شیمیایی ( ید – كلر)استفاده از صافی ها در كاهش آلودگی مهم است. نقش انسان در افزایش آلودگی : رو باز بودن آب، نزدیك بودن چاه آب به فاضلاب، ریختن زباله در آب از موارد افزایش آلودگی است.

3 - آب آشامیدنی باید دارای چه ویژگی هایی باشد؟

پاك و سالم ، بدون رنگ ،‌بدون بو ،‌بدون مزه ، صاف و زلال از ویژگی های آب آشامیدنی است.

4- روش های سالم سازی آب را نام برید؟

جوشاندن آب و استفاده از صافی شنی ، دو روش سالم سازی آب است.

5- چه بیماری هایی به دارو نیاز ندارند؟

بسیاری از بیماری ها مانند سرماخوردگی ، سرفه های خفیف و ضعیف كه با استراحت، غذای مناسب و مراقبت درمان می شوند، به دارو نیاز ندارند.

6- زیان های استفاده بی رویه از داروها چیست؟

برخی از داروها میزان فعالیت بدن را كاهش می دهند و بعضی داروها میزان فعالیت بدن را زیاد می كنند. به طور كلی استفاده بی رویه از داروها در اعصاب و قلب تأثیر منفی دارند و بسیار خطرناك هستند.

7- منشأ داروها از چیست؟

داروها ممكن است منشأ گیاهی ،‌حیوانی یا معدنی داشته باشند. همچنین به روش شیمیایی تهیه شوند.

8- به چه داروهایی مجاز می گویند؟

برخی از داروها فوایدی دارند كه بیمار در زمان كسالت ناچار به استفاده از آن ها است. در واقع فایده ی دارو بیشتر از زیان آن است. به این گونه داروها مجاز می گویند. مانند : آنتی بیوتیك ها.

واحد 4 – كار با چوب

انواع چوب : چوب ها اغلب براساس شكل برگ های درختان به دو گروه: سوزنی برگ و پهن برگ تقسیم می شوند. درختان سوزنی برگ ، دارای برگ های سوزنی شكل هستند. مانند: كاج .... ، این نوع از درخت ها برگ پهن دارند . مانند : گردو. جنگل های ایران منبع اصلی تهیه چوب و دارای درختان پهن برگ هستند. سوزنی برگان، در كارهای تزئیناتی، ساخت مبلمان و هم چنین تهیه روكش ها، و تخته چند لایی مورد استفاده قرار می گیرند. خشك كردن چوب : درخت ، به طور كلی از سه قسمت تشكیل می شود: ریشه ، تنه و تاج ، ریشه در پائین ترین قسمت درخت است كه در خاك قرار دارد و وظیفه آن گرفتن آب و مواد غذایی از زمین و رساندن آن ها، از طریق تنه و شاخه ها، به برگ هاست. قسمت بالاتر از ریشه تنه نام دارد. چوب مورد نیاز در صنعت چوب از تنه تهیه می شود. (تصویر درخت و قسمت های مختلف آن ص 61) بالاترین قسمت درخت نیز تاج درخت است كه از شاخه ها و برگ ها تشكیل شده است. مقدار زیادی از مواد غذایی كه درخت جذب می كند، آب است. پس از قطع كردن درخت و تبدیل تنه به الوار( یا تراورس) لازم است چوب را خشك نمود تا جمع شود، وزن الوار كاهش یابد و مقاومت آن نیز افزایش یابد. در این صورت قابل پرداخت و رنگ كردن خواهد شد. چوب ها را بطور كلی به دو صورت می توان خشك نمود الف - خشك كردن طبیعی (هوای آزاد) خشك كردن چوب در هوای آزاد یكی از روش های متداول در كارخانه های كوچك صنایع چوبی و كارگاه ها ی درودگری است. برای جلوگیری از تابش مستقیم نور خورشید، هم چنین حفاظت از بارندگی، دسته های چوب را در زیر یك مكان سقف دار ، كه اطراف آن از هر سو ً‌باز باشد، قرار می دهند. ب- خشك كردن مصنوعی چوب (كوره های چوب خشك كنی) كوره اتاقكی است كه در آن درجه ی حرارت، جریان هوا و میزان دما تحت كنترل است. چوب ها را در این اتاقك قرار می دهند. پنكه های موجود در داخل اتاقك،‌جریان هوای گرم را از بین چوب ها عبور می دهد و باعث خشك شدن چوب ها می شود. از مزایای این روش، ‌نسبت به خشك كردن در هوای آزاد این است كه زمان خشك كردن چوب به شدت كاهش می یابد. دیگر این كه رطوبت چوب ها را تا هر اندازه لازم باشد می توان تنظیم كرد. هم چنین در این روش، حشره های چوب ها از بین می روند.

ابزار آلات صنایع چوب :

مُغار از ابزار كنده كاری است؛ كه برای شكاف دادن،‌كنده كاری ،‌كم كندن و ساختن اتصال های مختلف مورد استفاده قرار می گیرند. مغار از یك قطعه فولادی با لبه ی تیز تشكیل شده كه در دسته ی چوبی محكمی، قرار گرفته است. مغارها به دو دسته : ساده و منبت كاری تقسیم می شوند. از مغارهای منبت كاری برای كنده كاری شكل های مختلف استفاده می شود. نكات ایمنی : قبل از استفاده مغار، ابتدا باید از تیز و سالم بودن تیغه دو دسته اطمینان حاصل كرد و دقت نمود كه تیغه در دسته محكم باشد. به دلیل این كه تیغه مغار بسیار تیز است ، بایستی در حین كار با آن ‌دقت كرد تا دست یا انگشتان را زخمی نكند. درضمن برای ضربه زدن به مغار بهتر است از چكش چوبی استفاده نمود و در صورت استفاده از چكش آهنی باید حلقه ای فلزی در انتهای دسته ی مغار وجود داشته باشد.

پرسش واحد 4 – كار با چوب 1 – چگونه می توان عمر مفید چوب ها را درمقابل پوسیدگی و هجوم حشره ها افزایش داد؟

به وسیله ی اشباع كردن با مواد آلی و معدنی، آغشته كردن به مواد رنگی (پل استرها)، خشك كردن در كوره، اندود كردن با مواد نایلونی می توان عمر مفید چوب را افزایش داد.

2 – چگونه می توان سختی و نرم بودن چوب ها را به وسیله رنده و اره تشخیص داد؟

چوب های سخت، هنگام برش دارای خاك اره های نرم هستند. ولی چوب های نرم در هنگام برش دارای خاك اره های زبر بوده و عمل برش سریع بر روی آن انجام می شود . هنگام رنده كاری چوب های سخت، براده های حاصله از رنده، قطر و طول كم و برعكس در چوب های نرم، براده ها - قطر زیاد (كلفت) و طول بیشتری دارند.

3 – چرا چوب بر خلاف خیلی از اجسام دیگر، ‌روی آب می ایستد؟

به دلیل متخلخل (سوراخ) بودن آن ووزن مخصوص چوب كه از وزن مخصوص آب كمتر است.

4 – چرا تیرهای مورد استفاده در تونل معدن ها را از چوب می سازند؟

الف - مقاومت تیرهای چوبی در برابر رطوبت تونل ها، بیشتر از تیرهای فلزی است. ب- به علت هشدار دهنده بودن آن، چون چوب قبل از فروپاشیدن ، سر و صدا ایجاد می كند. ج - سبك است و حمل و نقل آن به داخل تونل آسان تر انجام می گیرد.

5- اگر چوب طبق اصول فنی و مناسب خشك نشود، چه اشكالی به وجود می آید؟

پس از كاربرد، در چوب ترك و شكاف ایجاد شده و كج می شود.

6 – چرا چوب های مرطوب زود می پوسند؟

از شرایط رشد و نمو قارچ ها ، حشره ها و حتی میكروب ها وجود رطوبت است. در چوب های مرطوب، این فرصت برای رشد و نمو قارچ و حشره به وجود می آید. در نتیجه باعث پوسیدگی چوب می شود.

7 – از چوب های پهن برگان بیشتر در چه كارهایی استفاده می شود؟ چرا؟

در كارهای تزئیناتی . ساخت مبلمان و تهیه روكش ها از چوب های پهن برگان بیشتر استفاده می شود. چون تنوع رنگ در این گونه چوب ها بیشتر است.

8– چوب را به چه منظور خشك می كنند؟

تا وزن آن كاهش و مقاومت چوب افزایش یابد. هم چنین قابل پرداخت و رنگ كردن باشد.

9– زمان لازم برای خشك كردن چوب در روش طبیعی به چه عواملی بستگی دارد؟

به نوع چوب و ضخامت آن بستگی دارد.

10 – در خشك كردن چوب به روش مصنوعی، چه عواملی قابل كنترل است؟

درجه حرارت، جریان هوا و میزان رطوبت از عوامل قابل كنترل در خشك كردن چوب به روش مصنوعی است.

11 – مزایای خشك كردن چوب به روش مصنوعی را بیان كنید.

زمان خشك كردن چوب كوتاه است. رطوبت چوب ها را تا هر اندازه كه لازم باشد می توان تنظیم كرد. حشره و قارچ های چوب خوار به وسیله حرارت از بین می روند. این مزایا در خشك كردن چوب به روش طبیعی وجود ندارد.